Kısaca
- Dayanağı 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'dur.
- Denetim sözleşmesini yapı sahibi imzalar. Yapı sahibi bu iş için müteahhidini vekil tayin edemez.
- Hasardan doğan sorumluluk iskân tarihinden itibaren taşıyıcı sistemde 15, diğer kısımlarda 2 yıldır.
Yapı denetim kuruluşu ne yapar?
Kanun görevleri tek tek sayar. Sahada karşılığı şudur:
- Zemin ve temel raporunu, uygulama projelerini inceler ve uygunluk görüşünü idareye bildirir.
- İnşaatın ruhsata ve eklerine göre yapıldığını denetler.
- Malzemeyi ve imalatı kontrol eder, beton ve demir gibi deneyleri laboratuvarda yaptırır.
- Ruhsata aykırı bir uygulama görürse üç iş günü içinde idareye bildirir.
- Bina bitince projesine uygun tamamlandığına dair rapor verir. İskân başvurusu bu rapora dayanır.
Müteahhit ile yapı denetim arasındaki fark
| Müteahhit | Yapı denetim kuruluşu | |
|---|---|---|
| İşi | Binayı yapar | Yapılanı denetler, belgeler |
| Sözleşme | Yapı sahibiyle yapım sözleşmesi | Yapı sahibiyle denetim hizmet sözleşmesi |
| Kime rapor verir | Yapı sahibine | Ruhsatı veren idareye |
| Başka iş yapabilir mi | Evet | Hayır, yalnızca denetim |
Yapı denetim firmasını kim seçer, parasını kim öder?
Denetim bedeline esas inşaat alanı 500 metrekareye kadar olan yapılarda kuruluşu yapı sahibi seçer. Daha büyük yapılarda Bakanlığın sistemi elektronik ortamda en fazla iki kuruluş belirler, yapı sahibi bunlardan biriyle sözleşme yapar.
Kanun hizmet bedelini yapının yaklaşık maliyetinin yüzdesi olarak tanımlar. Yapı sahibi bu bedeli il muhasebe biriminde açılan emanet hesaba yatırır. Oran alana ve süreye göre değiştiği için güncel tutarı ruhsat aşamasında belediyeden ya da denetim kuruluşundan öğrenin. Kat karşılığı işlerde bu bedeli kimin karşılayacağı sözleşmeye yazılmalıdır.
Her binada yapı denetim zorunlu mu?
Hayır. Kanun bazı yapıları kapsam dışında tutar. Örneğin bodrum dışında en çok iki katlı ve toplam inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar bu denetime girmez; onlarda fennî mesuliyeti mimar ve mühendisler üstlenir. İstanbul'da yaptığımız apartman ve iş yeri binalarının tamamı yapı denetimine tabidir.
Denetim kuruluşunun olması müteahhidin sorumluluğunu kaldırmaz. Hasar hâlinde ikisi de proje müellifiyle birlikte kusurları oranında sorumludur. Bu yazı genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir.
Bilgilerinizi bırakın, sizi arayalım.
Sık sorulan sorular
Yapı denetim firması müteahhidin elemanı mıdır?
Hayır. Bakanlıktan izin belgesi almış ayrı bir tüzel kişidir. Sözleşmesini yapı sahibiyle yapar ve ilgili idareye karşı sorumludur.
Yapı denetim olan binada kusur çıkarsa kim sorumlu?
Yapı denetim kuruluşu, müteahhit, proje müellifi ve laboratuvar görevlileri kusurları oranında sorumludur. Süre taşıyıcı sistemde 15, diğer kısımlarda 2 yıldır.
Yapı denetim sözleşmesi feshedilebilir mi?
Yalnızca Bakanlığın belirlediği hâllerde feshedilebilir.
